ประทีป จิตติ

พูดด้วยการเขียน

โลกทั้งใบไม่ได้เป็นของเรา กรกฎาคม 17, 2010

Filed under: ใจถึงใจ — ประทีป จิตติ @ 14:08

 

เย็นวันหนึ่งฝนเทกระหน่ำลงเมืองกรุง คงไม่ต้องบรรยายสภาพความยุ่งเหยิงวุ่นวายบนท้องถนนให้ละเอียดถี่ถ้วนนัก เพราะผมเองเหนื่อยใจไม่มีอารมณ์สาธยาย

นึกถึงสภาพที่ต้องติดแหงกอยู่บนรถเมล์ไม่ปรับอากาศด้วยแอร์คอนดิชั่น มีเพียงพัดลมสองถึงสามตัว หน้าต่างทุกบานปิดแทบสนิท ผู้คนแออัดแทบว่าหายใจรดต้นคอ กลิ่นกายอับอันไม่พึงประสงค์ของแต่ละคนชวนให้อารมณ์หงุดหงิดได้ง่าย, เท่านี้มันก็แย่พออยู่แล้วสำหรับการควบคุมอารมณ์ให้นิ่ง อดทน ไม่ก่นด่าเหตุการณ์ที่อยู่เหนือการควบคุม  รอคอย พยายามคิดและมองเรื่องอื่น ให้หลุดพ้นจากสภาพการณ์อันไม่พึงประสงค์ตรงหน้าและรอบข้าง

ผมอยู่บนรถเมล์เล็กสีส้ม เสียงเพลงจากเครื่องเสียงด้านคนขับส่งเสียงน่ารำคาญเพราะฟังไม่ได้สรรพ เพราะต้องแข่งกับเสียงเครื่องยนต์, ที่ปัดน้ำฝนขูดครืดคราดกับกระจก, เสียงคุยตะเบ็งของเด็กนักเรียนแข่งกับเสียงรอบข้าง อากาศร้อนอบอ้าวเพราะหน้าต่างปิดสนิททุกบาน  เกือบแล้ว, เกือบสติแตกกับสภาพแวดล้อม ดีแต่ว่ารู้ทันจึงเปลี่ยนมุมมอง ความคิด พยายามสังเกตอากัปกิริยาของแต่ละคน

รถติดไฟแดงอยู่เกือบครึ่งชั่วโมง พลัน เสียงกระแทกกระทั้นดังลั่นรถ ผมค่อย ๆ เหลือบตาหันหน้าไปยังต้นเสียง พบว่าหญิงสาวนางหนึ่งเป็นเจ้าของเสียงแผดลงเครื่องโทรศัพท์

นิดเดียว, เพียงได้ยินได้ฟังนิดเดียวก็พอเข้าใจว่าไม่สบอารมณ์กับคู่สนทนาปลายสาย ปราดเดียวก็รู้ว่าคงเป็นคนรักของเธอ

ไม่มีใครให้ความสนใจกับสิ่งที่เกิดขึ้นนัก จนผมรู้สึกแปลก หรือ “เขา” ชาชินกับเหตุการณ์ลักษณะนี้กันไปแล้ว

กับผมล่ะ ชินหรือไม่? ถามตัวเองในขณะนั้น

หากบอกว่าชินชาคงเป็นการการโกหกโกไหว้ตนเองเกินไป หากชินคงไม่ต้องมานั่งคิดคุ้ยความทรงจำบันทึกลงสมุด, มันคือความไม่ชินเสียมากกว่า

ผมบอกตัวเองเสมอว่าความเป็นส่วนตัวเป็นส่วนสำคัญยิ่งในชีวิตของตน ไม่ชอบและไม่ต้องการให้ใครผู้ใดมาบุกรุกรุกราน  เช่นกัน ในสิ่งที่ไม่ชอบก็จะไม่ทำเช่นนั้นกับคนอื่น โดยไม่ต้องพะวักพะวนกับเขาผู้นั้นหรอกว่าเขาหวงแหนความเป็นส่วนตัวมากน้อยเท่าใด อย่างน้อยผมคิดว่า เขาหรือใครคงมีอยู่ไม่มากไม่น้อย แต่ก็นั่นแหละ มันมีอยู่สองประเภทให้จำแนก

หนึ่ง, ห่วงแหนในสิ่งของตนแต่ไม่ตระหนักในความหวงแหนของผู้อื่น  สอง, คือทั้งหวงแหนของตนและรักษาความห่วงแหนของผู้อื่น

บางคนมองโลกทั้งใบเป็นของตัวเอง บางคนมองโลกแค่เพียงเป็นของตนในส่วนที่มันเป็นได้ ในที่ประชุมชนเขาให้โลกเป็นของเขาอย่างจำกัด ไม่เอาตัวเองเป็นที่ตั้ง ไม่ทำตัวเป็นเจ้าของโลก

เช่นกัน, กับหญิงสาว เด็กนักเรียน เจ้าของคนขับรถ ผมมองว่าเขากำลังเอาโลกทั้งใบเป็นของตัว แน่ละ มันไม่ผิดอะไรเลย และเช่นกันมันใช่ว่าจะถูกต้องเสียด้วย ในความคิดผมคิดว่าไม่มีทั้งคำว่า “ผิด” หรือ “ถูก”

มีแต่ “ควร” และ “ไม่ควร”

เมื่อไร ขณะใด เราจึงจะรู้ว่าอะไรควรและไม่ควรกันเล่า

เมื่อเราเอาตัวเป็นที่ตั้งอย่างนั้นหรือ, เมื่อเราเอาคนอื่นเป็นที่ตั้งอย่างนั้นหรือ, หรือเราควรเอาทั้งเราและเขาเป็นที่ตั้งพร้อม ๆ กันไป จะอย่างไรก็ตามผมคิดว่าอย่างหลังสุดนั่นละจะเป็นการถ่วงดุลให้เกิดความสมดุล ด้วยการเอาใจเขามาใส่ใจเรา หรือจะเอาใจเราไปใส่ใจเขาก็ไม่ต่างกัน จะต้องให้ยกตัวอย่างกันไหม ไม่ยากกหรอก หากจะลองคิดกันเองบ้างก็ได้

เราแหกปากตะคอกใส่โทรศัพท์อย่างนั้น ถามใจตัวดูว่า หากกลับกันคนอื่นกระทำเช่นนี้บ้างเราจะรู้สึกอย่างไร อยากให้มันเกิดขึ้นไหม หรือหากจะบอกว่า “ไม่เป็นไร” “พอทนได้” “รับได้” เพราะอะไร เพราะว่าโลกนี้มันเป็นของเรา เป็นของคนอื่นด้วยเช่นกัน อยากจะทำอะไรก็ทำไปงั้นหรือ คุณเชื่ออย่างนั้นหรือ

ผมไม่เชื่อ

ไพล่พาลให้คิดถึงเรื่องการเมือง อะไรคือประชาธิปไตย อย่าได้ตอบตามตัวความหมาย หาไม่แล้วประชาธิปไตยในเมืองไทยมันก็เป็นคำพูดความหมายแค่สวยหรู

ผมแค่คิดว่า การไม่เอาโลกทั้งใบมาเป็นของตัว อะไรก็เอาเพียงแค่ตัวเองเป็นที่ตั้ง การคิดถึงใจของผู้อื่นก่อนใจตัวเอง นี่หล่ะ มันคือประชาธิปไตย

เถอะ, อย่าเรียกไอ้คำระบบการปกครองนี้ด้วยความไม่เข้าใจถึงรากถึงแก่นพร่ำเพรื่อนัก คำมันสวยแต่มีประโยชน์อะไร หาก “เรา” หรือ “ใคร” ฟังได้ยินแล้วส่ายหัวมึนงง อะไรหว่า “การปกครองโดยประชาชน เพื่อประชาชน”

จริงแล้ว, เราอยู่ร่วมกันโดยไม่ต้องประกาศว่า อยู่ภายใต้ระบอบการปกครองอะไรบ้างได้หรือไม่กัน •

 

 

๒๒ มิถุนายน ๒๕๕๓

 

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s