ประทีป จิตติ

พูดด้วยการเขียน

The Reader : เข้าใจเมื่อได้อ่าน พฤษภาคม 3, 2009

Filed under: สวัสดีวันอาทิตย์© — ประทีป จิตติ @ 23:07
Tags: ,

The Reader :

เข้าใจเมื่อได้อ่าน

สวัสดีวันอาทิตย์  ปีที่ ๔ อาทิตย์ที่ ๘

 

เมื่อเราเปิดเผยตัวเรา

คุณเผยต่อฉัน ฉันเผยต่อคุณ

เมื่อเราต่างหลอมรวมเข้าด้วยกัน

คุณเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของฉัน

และฉันกลายเป็นส่วนหนึ่งของคุณ

เมื่อนั้นเองที่ฉันเริ่มรู้จักฉัน

และคุณเริ่มรู้จักตัวเอง

clip_image002

 

 

สองอาทิตย์ก่อนได้ชมภาพยนตร์ The Reader สองสามวันต่อมาได้รับความเอื้อเฟื้อจากพี่รัญชณ์ให้ยืม The Reader ฉบับหนังสือ ความหนา ๒๗๑ หน้า ฉบับพิมพ์ครั้งที่ ๓ (กรกฎาคม ๔๕) ผู้เขียน เบิร์นฮาร์ด ชลิงค์ แปลโดย สมชัย วิพิศมากูล  สำนักพิมพ์ฤดูร้อน

                เนื้อหาแบ่งเป็น ๓ ภาค, ภาคแรกเป็นการเล่าถึงความสัมพันธ์ระหว่างมิคาเอล แบร์ก กับฮันนา ชมิทซ์  ภาคสอง เล่าถึงหลังการจากไปของฮันนา  มิคาเอล เข้าเรียนในโรงเรียนกฎหมาย และได้พบฮันนาเมื่อได้รับคัดเลือกเข้าร่วมการตัดสินคดีอาชญากรสงคราม  ภาคสาม เล่าถึงความสัมพันธ์ระหว่างมิคาเอลกับฮันนาซึ่งถูกจองจำอยู่ในเรือนจำ

                ผมชอบการนำเสนอของผู้เขียน แบ่งเป็นตอน ๆ  ความยาวตอนละ ๔๕ หน้าหนังสือ  ภาษาสำนวนกระชับ (ต้องยกความดีความชอบให้กับผู้แปลด้วย)  ผมรู้สึกเหมือนว่าได้อ่านเรื่องสั้น ๆ ร้อยเรียงต่อเนื่องกันไป

                ประเด็นที่ผมอยากจะพูดคือ มีบางฉากในบางตอนที่ไม่ปรากฏในภาพยนตร์ และคิดว่าในภาพยนตร์น่าจะมี เพราะจะทำให้เห็นมิติของเรื่องได้ลึกมากยิ่งขึ้น โดยเฉพาะ ภาพ ความอยากอ่านหนังสือของฮันนา

                เช่น ในตอนที่ ๑๒ ในภาคแรก  มิคาเอลชวนฮันนาไปกินอาหารเย็นที่บ้าน เขาลอบสังเกตกิริยาของเธอ…  นัยน์ตาของฮันนาซอกซอนไปตามชั้นหนังสือต่าง ๆ ซึ่งอัดแน่นไปเต็มทั้งผนัง ราวกับหมกหมุ่นอ่านหนังสือสักเล่มหนึ่ง แล้วเธอก็ก้าวเข้าชิดชั้นหนั้งสือ แล้วก็เลาะไปอีกตู้หนึ่ง ไล่นิ้วไปตามสันหนังสือเล่มแล้วเล่มเล่า  เธอเดินไปตามชั้นหนังสือจนทั่วห้อง และก็มาหยุดที่หน้าต่าง จ้องมองออกไปในความมืดภายนอก ตกอยู่ในห้วงคำนึงถึงชั้นหนังสือเหล่านั้น เนิ่นนาน

                จากนั้น เธอขอร้องให้เขาช่วยอ่านหนังสือให้ฟัง

                หรืออย่างในตอนที่ ๑๑ ก่อนหน้านั้น  มิคาเอลพาฮันนาไปเที่ยวในช่วงเทศกาลอีสเตอร์  ในภาพยนตร์จะเห็นแค่ฉากฮันนาไม่สั่งอาหารเมื่อได้รับเมนู  เธอเลี่ยงให้มิคาเอลสั่งให้แทน  ฉากนี้ไม่มีในหนังสือ แต่มีฉากกราดเกรี้ยวของฮันนาในเช้าวันรุ่งขึ้น  เพียงแค่มิคาเอลต้องการออกไปหาดอกกุหลาบสักดอกหนึ่งให้เธอ โดยทิ้งโน้ตข้อความไว้บนโต๊ะ

                อรุณสวัสดิ์  ผมออกไปหาของกินมาให้ เดี๋ยวจะรีบกลับ

                ฮันนาเกรี้ยวกราด เมื่อมิคาเอลกลับมา

                จู่ ๆ เธอก็ออกไปข้างนอก  เธอออกไปโดยไม่บอกกล่าวฉันได้ยังไง

                ??????

                หรือในตอนที่ ๑๐ (ซึ่งไม่เกี่ยวกับการสนใจหนังสือของฮันนา)  ตอนนี้ภาพยนตร์อธิบายด้วยภาพ แต่ไม่สามารถสื่อความคิดที่อยู่ในใจของมิคาเอลออกมาได้  เป็นฉากที่มิคาเอลกระโดดขึ้นรถรางในเช้ามืดวันหนึ่ง, ทำไมเขาจึงเลือกขึ้นรถตู้ที่สองที่ปราศจากผู้โดยสาร ในหนังสืออธิบายไว้อย่างนี้

                ผมคิดวางแผนอยู่ในใจว่าจะนั่งรถรางตู้แรกหรือตู้ที่สองดี  แล้วก็ตัดสินใจเลือกนั่งตู้ที่สอง เพราะดูจะเหมาะสำหรับการนั่งพร่ำพรอดกอดจูบ โดยปราศจากสายตาของบุคคลที่สาม…

                ภาพที่เห็นในภาพยนตร์แสดงให้ผมคิดเข้าใจว่า มิคาเอลเพียงแค่ต้องการมาเห็นการทำงานของฮันนา (แต่สาวเจ้ากลับมองและคิดอีกมุมหนึ่ง และพาลทะเลาะสาดเสียเทเสียกับเจ้าหนุ่มน้อยในเวลาต่อมา)

 

               หนึ่งในสองตอนที่ผมยกมาจากหนังสือ เพราะคิดว่าในภาพยนตร์ไม่น่าจะขาดหายไป (อย่างไรก็ตามผมคิดว่าคงมีเหตุผลในการตัดฉากเหล่านั้นออกไป  อาจมีการถ่ายทำแล้วแต่ในขั้นตอนการตัดต่ออาจต้องมีการ เลือก และ ตัด ทิ้ง)  กระนั้นผมก็ยังชอบตรงที่ภาพยนตร์สร้างภาพจากหนังสือในแต่ละฉากแต่ละตอนแทบจะไม่มีความผิดเพี้ยน โดยเฉพาะบุคลิกของฮันนา ชมิทซ์ ที่ติดตาตรึงใจเหมือนความรู้สึกของมิคาเอล คือสีหน้าในขณะที่ฮันนากำลังสวมถุงน่อง…

                 PH9A2d9hqeRHca_mดูเหมือนเธอจะรู้สึกตัวกำลังถูกมอง  เธอกำลังเอื้อมมือไปหยิบถุงน่องอีกข้างที่พาดอยู่  เธอชะงัก แล้วหันกลับมาทางประตู มองมาที่ผม  ยากที่ผมจะบรรยายความรู้สึกในสายตาคู่นั้น  มีทั้งความประหลาดใจ พิศวง นึกรู้เท่าทันและตำหนิติติงระคนกัน  แววตาคู่นั้นทำให้ผมอายจนแทบแทรกแผ่นดิน…

               

ไม่รู้หรอกนะ, ผมคาดเดา บางทีคนเขียนบทภาพยนตร์ หรือเป็นความตั้งใจของผู้สร้างอาจมองว่า เนื้อหาเคยเป็นหนังสือมาก่อนจึงไม่คิดดัดแปลงเนื้อหามากนัก เน้นการฉายภาพจากตัวอักษรมาเป็นภาพให้ชัด ๆ เสียมากกว่า

แม้ไม่เคยอ่าน The Reader มาก่อน แต่เมื่อชมภาพยนตร์แล้วรู้เรื่องก็ไม่ว่ากัน  แม้ว่าในบางมิติจะลึกได้ไม่เท่ากับการอ่านก็ตาม

แล้วผมก็เกิดความคิดและคำถามว่า ฮันนาจะรู้สึกเช่นผมไหม ไม่ว่าจะดูหรือฟังเรื่องที่คนอื่นเล่าให้ฟังก็ยังไม่ได้ใจเท่ากับอ่าน หรือรู้เรื่องราวได้ด้วยตัวเอง-Unlock the mystery ·

 

๓ พ.ค. ๕๒

          spd_2007120101152_b

               

               

Advertisements
 

2 Responses to “The Reader : เข้าใจเมื่อได้อ่าน”

  1. แต่ ‘อ่าน’ ก็เป็นไล้สายตาเรืองเล่าจากคนอื่น..ใช่ไหมขะรับ?
    ฉะนั้น ‘อ่าน’ ก็คงไม่ได้ใจเท่าเจอกับตัวเอง
    มี ‘ฮันนา’ ข้างกายสักคนเป็นไงพี่ทั่น?

    ข้าพเจ้าจะอ่านให้ฟังทุกค่ำคืนเลยเจียว..

    -The Sleeper-

  2. พี่ท่าน พี่ท่านคิดว่าจำนวนคน (สาว) อ่านหนังสือไม่ออกในประเทศนี้มีสักกี่คน

    แล้วสักกี่คนนั้น มีความตั้งอยาก “อ่าน” สักเท่าไหร่

    พี่ท่านนอกจากจะอ่านให้เธอฟังแล้ว น่าสมควรจะสอนให้เธออ่านออกเขียนได้ได้บ้างก็จะยิ่งดีขอรับ

    (ย้อนศรหน่อย อิอิ)


ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s