สวัสดีวันอาทิตย์© ๓/๒๑

ระเบียงแคบๆ พื้นที่เพียงสี่ตารางเมตรจะใช้ประโยชน์อะไรจากมันได้บ้าง

สำหรับที่พักของผมใช้ตากผ้า (โดยมีราวเหล็กเจาะติดกับผนังทั้งสองด้าน) ปลูกต้นไม้ กินข้าว อ่านและเขียนหนังสือ  ลองมองดูห้องอาคารตรงข้าม วางคอมเพรสเซอร์เครื่องปรับอากาศ (โครงเหล็กต่อยึดกับผนัง) ตากผ้า (บางห้องใช้ที่แขวนชนิดเคลื่อนที่ได้) ซักล้าง ปลูกต้นไม้มีบ้างประปราย

ผมสังเกตนะครับว่าส่วนใหญ่แล้วไม่ค่อยมีใครสนใจที่จะตกแต่งปรับปรุงพื้นที่เล็กๆ นี้ให้เป็นพื้นที่อเนกประสงค์ใช้งานได้หลากหลาย  บางห้องแทบไม่สนใจเลย พื้นกระเบื้องกระดำกระด่าง นั่งเล่นก็ไม่ได้นอกจากซักผ้าล้างจานอย่างเดียว แต่ก็อย่างว่าเขาจะทำอย่างไรกับห้องพักก็เป็นสิทธิ์ของเขา

มีอยู่ห้องหนึ่งครับ เพิ่งย้ายเข้ามาได้ประมาณสักหนึ่งเดือน  วันนั้นผมนั่งอ่านหนังสือที่ระเบียง พักสายตากวาดมองไปข้างล่างแล้วมาสะดุดหยุดที่ห้องตรงข้ามชั้นที่สาม เยื้องกับห้องผม  ชายคนหนึ่งกำลังจัดแต่งกระถางต้นไม้ให้เข้าที่ ชิดผนัง ต่างจากห้องผมและห้องอื่นๆ ที่มักวางชิดราวระเบียง  ผมไม่ทราบหรอกครับว่าเป็นต้นอะไร เห็นมีแต่ใบเขียว มองไกลๆ เหมือนต้นสน แต่คงไม่ใช่เพราะลักษณะใบใหญ่กว่ามาก น่าจะเป็นไม้ใบมากกว่าไม้ดอก  คิดเอาเองนะครับว่าเขาคงมีความรู้เกี่ยวกับต้นไม้บ้างละ เท่าที่ผมทราบไม้ดอกควรให้แสงแดดส่องถึง ก็อาจเป็นไปได้ว่าต้นไม้ชนิดนั้นของเขาเป็นไม้ใบ ไม่จำเป็นต้องพึ่งแสงแดด  ดูเขาจัดแต่งไปเรื่อยๆ ไม่รีบร้อน กระถางต้นไม้เข้าที่เข้าทางผมก็ไม่เห็นเขาอีก

วันต่อมาผมเห็นเขาวางกระถางต้นไม้เล็กๆ (อาจเป็นไม้ดอก) ชิดราวระเบียง ห่างไปจากนั้นอีกหลายวันผมไม่ได้สนใจมองดูเขาอีก กระทั่งวันหนึ่งมองไปอีกครั้งเห็นเขานั่งชื่นชมผลงานท่ามกลางแสงเหลืองนวลจากโคมเพดาน  เป็นภาพที่ประทับใจผมจริงๆ สีเขียวตัดกับผนังสีขาวอาบไล้ด้วยแสงนวลเย็นตา

 

คิดถึงพื้นที่เล็กๆของมิตรสหาย  คนหนึ่งเคยเช่าห้องพัก เน้นการใช้พื้นที่หลักเพียงสองส่วนคือพื้นที่รวมกับห้องน้ำ ส่วนระเบียงเห็นการออกแบบแล้วก็รู้ได้ทันทีว่าเจ้าของไม่ได้ให้ความสำคัญ

พื้นที่เพียงแค่สองตารางเมตรกว่าเพียงแค่วางราวตากผ้าแล้วก็หมดสิทธิ์ที่จะใช้นั่งเล่น เหลือที่เพียงให้ยืนตากผ้า แต่ด้วยความรักต้นไม้เขาจึงซื้อไม้กระถางมาวาง จัดแต่งให้พอดีๆ มีรูปปั้นดินเผาเล็กๆ วางประกอบ มีเชิงเทียน มีอ่างเลี้ยงปลาหางนกยูง ที่ขอบอ่างมีตุ๊กตาเซรามิคคนถือเบ็ดตกปลา เท่านั้นระเบียงก็แลดูคล้ายสวนหย่อมขนาดย่อมๆ 

เขาบอกผมว่าเวลาอ่านหนังสือจะหันหน้าไปทางต้นไม้เหล่านั้น บางครั้งมองแล้วคิดอะไรได้เพลินๆ ตกกลางคืนจะเปิดไฟขนาด ๒๕ แรงเทียน ปิดไฟในห้องนอนดูต้นไม้ที่ระเบียง  บ่อยครั้งนะครับที่ผมไปกินดื่มที่ห้องพักของเขา เราจะนั่งติดกับระเบียง บางขณะที่เบื่อมองหน้ากันก็หันไปมองต้นไม้แล้วก็มีเรื่องต่างๆ ให้พูดคุยกันอย่างไม่รู้เบื่อและซ้ำซาก

อย่างวันหนึ่งขณะนั่งคุยกันเพลินก็มีเสียงจักจั่นร้อง ผมทำหน้าสงสัยแล้วมองไปยังพื้นที่เล็กๆ นั้น  ผมถามเขาว่าซื้อมาเลี้ยงหรือ  เขายิ้มตอบว่าเปล่า มันมาของมันเอง  ผมถามอีกว่าแล้วถ้ามันร้องทั้งคืนไม่หยุดจะทำยังไง  เขาว่าก็เรื่องของมัน ดีเสียอีกนึกเอาว่านอนอยู่กลางป่ากลางเขา, ผมหัวเราะนึกขันกับความคิดตัวเองเพียงเพราะไม่คาดคิดว่าวันดีคืนดีเจ้าแมลงชนิดนี้จะมาอยู่ในห้องพักของเพื่อน ถ้าไม่มีต้นไม้มันคงไม่มา  ผมจึงสรุปกับเขา นี่ไงเพราะเราปลูกต้นไม้ เพราะต้นไม้แท้ๆ จึงได้นั่งกินดื่มพูดคุยราวกับอยู่กลางป่าเหมือนเมื่อครั้งหนึ่งผมกับเขาไปนอนที่เขาใหญ่ด้วยกัน

วันดีคืนดีก็เห็นรังนกห้อยอยู่เหนือพื้นที่เล็กๆ นั้น  ผมถามเขาซื่อๆ อีกว่านกมาทำรังหรือไง  เขาหัวเราะ สบถด้วยความเคยชิน บอกว่าซื้อมา  ผมถามต่อแล้วมีนกมาใช้บริการบ้างไหม  เขาว่าเคย แต่แค่แวะผ่านมาส่งเสียงให้ได้ฟังเพลินหู  คนรักของเขาไม่ค่อยเห็นด้วยกับการซื้อของพวกนี้ เธอว่าเหมือนไปขโมยนกมา เราซื้อก็เหมือนเราส่งเสริม (นอกจากเธอจะทำงานด้านสิทธิมนุษยชนแล้วยังปกป้องสิทธิวิหคชนอีกด้วย)  ผมจึงแนะนำ อย่างนี้น่าจะซื้อรังที่เขาทำขาย ส่วนนกจะชอบหรือไม่ชอบนั้นก็สุดแล้วแต่มัน, ความรักต้นไม้ของเพื่อนแม้มีบ้านเป็นของตัวเองแล้วก็ยังไม่หมดลดหาย พื้นที่กว่าสิบตารางเมตรหน้าบ้านเขาใช้วางกระถางต้นไม้ โต๊ะนั่งเล่นพร้อมใช้กินดื่ม ต่างจากบ้านอื่นที่ใช้จอดรถ

เพื่อนสาวอีกคนหนึ่งพักอยู่คอนโดมิเนียมหรูเรือนล้าน ทว่าระเบียงมีพื้นที่ใช้สอยมากไปกว่าที่พักผมไม่เท่าไหร่  ไปเยือนครั้งแรกอดแปลกใจไม่ได้ว่าคอนโดฯ ระดับนี้ไฉนจึงไม่ให้ความสำคัญกับระเบียง ห้องพักใหญ่กว้างขวางแต่ระเบียงยังคงเป็นพื้นที่เล็กๆ, อย่างไรก็ตามเธอได้ใช้ประโยชน์จากพื้นที่นี้มากกว่าใช้ตากผ้า วางคอมเพรสเซอร์เครื่องปรับอากาศ เธอยังจัดเป็นสวนหย่อมขนาดย่อม มีไม้ดัดหนึ่งกระถาง ไม้ใบสักต้นสองต้น อ่างน้ำดินเผา พื้นปูด้วยไม้ระแนงสลับก้อนกรวดสีขาวและน้ำตาล  เธอเคยบอกว่าใช้พื้นที่นี้นอนอ่านหนังสือ ชมสวนของเธอเพื่อผ่อนคลายอารมณ์ในบางวัน แต่หากช่วยอะไรได้ไม่มากนักเธอจะไปสวนลุมฯ  นึกภาพสวนลุมฯ แล้วเทียบกันไม่ได้เลยกับสวนพื้นที่เล็กๆ ของเธอ

เกิดคำถามข้องใจขึ้นมาว่า ชาวตึกต้องการพื้นที่ระเบียงใช้ประโยชน์น้อยนิด หรือเป็นเพราะว่าเจ้าของหรือคนออกแบบไม่เห็นความสำคัญ ระเบียงจึงได้เป็นพื้นที่เล็กๆ อย่างที่เห็นทั่วไป

 

ผมนั่งทอดอารมณ์ในพื้นที่เล็กๆ ของตัวเอง มองดูต้นกระบองเพชรเม็กซิกันที่สูงถึงหัวไหล่ คิดไปว่าที่สุดแล้วมันจะสูงไปได้อีกสักแค่ไหน จะจดฝ้าเพดานหรือไม่ จดแล้วมันจะทำอย่างไรต่อไป หรือผมควรจะทำอย่างไร…

ระเบียงห้องอาคารฝั่งตรงข้ามมืดสนิททุกห้อง เว้นเพียงห้องเดียวคือห้องที่ผมกล่าวถึงข้างต้น  ไม่ได้สว่างด้วยแสงโคมไฟแต่สว่างวอมแวมด้วยเทียนไขที่วางบนโต๊ะเตี้ย ใต้ต้นไม้  ชายเจ้าของห้องนั่งอยู่กับหญิงสาว  ผมคิดว่านอกจากพูดคุยกินดื่มแล้วเขาทั้งสองคงชื่นชมบรรยากาศในพื้นที่เล็กๆ ของตัวเองด้วย, สวัสดี .

๒ ส.ค. ๕๑